5.00 (1 głosów)

Ocena

ocena
5.00

Żabików - dwór

Kategoria: Gmina Żychlin

 

Właściciele i majątek

Wg Liber beneficiorum Jana Łaskiego na początku XVI wieku w Żabikowie nie było ról folwarcznych, a łany kmiece dawały dziesięcinę arcybiskupowi. 

W 1576 roku Żabików należał do Szleszyńskiego i miał 2 łany kmiece, funkcjonowała w nim karczma.

Na początku XIX wieku Żabików miał trzech właścicieli: Andrzeja Goszczyńskiego, Antoniego Łąckiego i Macieja Gumińskiego. Andrzej Goszczyński zmarł w Żabikowie 15 grudnia 1822 roku.

W 1811 roku Żabików należał już do Franciszka Goszczyńskiego. Jego żoną była Antonina Józefa z Czarnowskich. Małżeństwo miało przynajmniej siedmioro dzieci – Mariannę Apolonię (ur. w 1811 roku), Walentego Lucjana (ur. w 1814 roku), Teofila Józefata (ur. w 1817 roku), Edwarda Edmunda Maksyma (ur. w 1820 roku), bliźniaczki Emilię Honoratę i Kasyldę Paulinę (ur. w 1822 roku) oraz Antoniego Jakuba Leopolda (ur. w 1827 roku). Kasylda i Teofil zmarli we wczesnym dzieciństwie (kolejno - 1817 i 1819 rok).

W 1827 roku w Żabikowie było się 7 domów i 55 mieszkańców.

W 1830 roku Żabików należał już do Karola Goldmana herbu Biskupiec. Ożenił się on z Marianną Wolską, która urodziła mu troje dzieci – Antoniego (ur. w 1820 roku), Mariannę Józefę (ur. w 1822 roku) i Józefa (ur. w 1830 roku). Karol zmarł w Żabikowie 10 czerwca 1830 roku. Majątek po nim objął syn, Antoni Goldman. W 1845 roku wziął on w Płocku ślub z Feliksą Petronelą Świeżyńską, córką Kazimierza Świeżyńskiego i Nimfy Rokossowskiej.  

W 1853 roku pojawiło się ogłoszenie, że

Jest do sprzedania Wieś Żabików w Pcie Gostyńskim, o mil trzy od miasta Łowicza; grunt pszenny, łąki i pastwiska dostateczne; wysiewu oziminy w systemacie trójpolowym korcy 90. Pół-milowe sąsiedztwo z 3ma Cukrowniami, nastręcza sposobność bardzo korzystnej uprawy buraków. Bliższa informacja tak co do obejrzenia, jako też warunków sprzedaży, udziela się za pomocą korespondencji pod adresem: do Świeżyńskiego dzierżawcy wsi Ostrówka przez Siedlce.

Majątek kupił Michał Romuald Sokolnicki herbu Nowina. Urodził się on 6 lutego 1805 roku w Kuflewie jako syn Jana Nepomucena Sokolnickiego i Marianny Franciszki Ludwiki Wyssogota-Zakrzewskiej herbu Wyskota. W 1835 roku wziął w Trzebieszowie ślub z Konstancją Świętosławską herbu Rola, córką Rafała Świętosławskiego i Eleonory Leszczyńskiej herbu Belina. Małżonkowie doczekali się dwanaścioro dzieci – Zenona (ur. w 1837 roku), Tadeusza Eugeniusza Jakub (ur. w 1839 roku), Adolfa Jana Modesta (ur. w 1842 roku), Antoniego Jana Nepomucena (ur. w 1844 roku), Józefy Apoloni Walentyny (ur. w 1846 roku), Michaliny Joanny Feliksy (ur. w 1847 roku), Anieli Emilii Nepomuceny (ur. w 1848 roku), Feliksy Eustachii Julii (ur. w 1852 roku), Leontyny Zofii Nepomuceny (ur. w 1855 roku), Aleksandra Pawła (ur. w 1856 roku), Natalii (ur. w 1857 roku) i Andrzeja Nepomucena Ludomira (ur. w 1858 roku). Michał był członkiem Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim. Zmarł 27 sierpnia 1889 roku w Pawłowicach w wieku 84 lat.

W 1867 roku majątek miał

 rozległości włók 10 (dziesięcin 200) z małym wyjątkiem ziemia pszenna 1-ej klassy, z inwentarzem dostatecznym, dom mieszkalny nowy, drewniany, kryty tekturą smołowcową; budynek inwentarski murowany pod tekturą; inne budynki.

W 1871 roku Żabików przejął syn Michała, Tadeusz Eugeniusz Jakub Sokolnicki, urodzony 3 października 1839 roku w Chołubli. Tak samo jak ojciec należał do Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim.

W 1872 roku zaczęła się stopniowa parcelacja majątku. Rozpoczął ją Stanisław Walkowski, a w 1900 roku kontynuował S. Modłowski.

W 1875 roku folwark zajmował 288 mórg, z czego 240 mórg stanowiły grunty orne i ogrody, 12 mórg łąki, 27 mórg pastwiska, a 8 mórg nieużytki. Znajdowały się w nim 3 budynki murowane i 9 drewnianych.

W 1888 roku Dyrekcja Szczegółowa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie wystawiła majątek w Żabikowie jako zalegający w ratach, na przymusową licytację publiczną:

Żabikowo, ze wszelkimi przyległościami i przynależytościami, w powiecie Kutnowskim położone. – Zaległość w terminie sprzedaży oprócz kosztów wynosić będzie rs. 1,507; vadium do licytacji w gotowiźnie rs. 2,600; licytacya zacznie się od summy rs. 18,200; termin sprzedaży dnia 18 (25) września 1888 r.

W 1926 roku resztówkę majątku w Żabikowie zakupił Apolinary Baczkowski oraz August i Wanda Iwańscy.

Po 1945 roku majątek nie został rozparcelowany, ponieważ miał mniej niż 50 ha.

 

Zespół architektoniczno-parkowy

Dwór w Żabikowie wybudowano w 1914 roku – taka data widnieje u szczytu bocznej ściany dworu. Jest to budynek murowany, tynkowany, parterowy z mieszkalnym poddaszem, nakryty dwuspadowym dachem. Od frontu znajduje się wejście z gankiem, posiadającym trójkątny szczyt, dwa okienka po obu stronach drzwi i dwa po bokach. W pobliżu dworu zachowały się też pozostałości dawnego ogrodzenia. Obecnie dwór jest własnością prywatną, jest zamieszkały.

 

© Aleksandra Szafrańska-Dolewska 2017

 

Źródła:

  • Gazeta Warszawska. 1867, 1888
  • Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Żychlin na lata 2012-2015, Żychlin 2011.
  • Kurjer Warszawski. 1853
  • Lesiak H., Szlakiem dworów regionu kutnowskiego, Kutno 2007, s. 436.
  • Lesiak H., Wieś i dwór w powiecie kutnowskim (zarys dziejów w XIX i I połowie XX wieku), część II, Kutno 2003, s. 346.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV, Warszawa 1895, s. 714.
  • Uchwała nr XX/97/12 Rady Miejskiej w Żychlinie z dnia 20 lutego 2012 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Żychlin na lata 2012-2015.
  • www.geneteka.genealodzy.pl
  • www.metryki.genealodzy.pl
  • www.sejm-wielki.pl

 

Zdjęcia:

  • Wizytacja terenowa 30-10-2016 roku
Zespół dworski
Skład zespołu dwór
Stan zachowania Odrestaurowany
Zastosowanie własność prywatna
Rejestr zabytków brak
Dostępność dostępny z zewnątrz

Lokalizacja

99-320, Żabików

Komentarze