0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Łódź - pałac Juliusza Roberta Kindermanna

Rodzina Kindermannów przybyła do Polski w latach 30. XIX w. z Warnsdorf, miasteczka na pograniczu Łużyc i Czech. Początkowo Franz Kindermann z żoną Wilhelminą z domu Kindt osiedlił się w Warszawie, dopiero potem przeprowadzili się do Łodzi. W 1837 r. urodził im się syn Franciszek, który zaczął budować tkackie imperium. W 1859 r. ożenił się z Matyldą z domu Holzschuher. Zaczął bardzo skromnie, od dwóch małych warsztatów tkackich i wynajętej izby przy obecnej ul. Tuwima, w której zamieszkał z żoną. Dzięki zarobionym tam pieniądzom rozpoczął w 1866 r. budowę domu przy ul. Św. Andrzeja (obecnie ul. Struga). Tam też przenieśli swój warsztat. Po 10 latach na tyłach posesji wybudowali dużą tkalnię ręczną, którą w kolejnych latach systematycznie rozbudowywali. Po blisko 40 latach, w 1898 r. Franciszek uruchomił na ul. Łąkowej, będącej przedłużeniem ul. Św. Andrzeja duże zakłady wyrobów wełnianych, które ugruntowały jego pozycję wśród czołowych fabrykantów w Łodzi. Franciszek udzielał się społecznie i charytatywnie. Działał w Zgromadzeniu Majstrów Tkackich, Łódzkim Chrześcijańskim Towarzystwie Dobroczynności. Należał do zarządu Kasy Pożyczkowej Łódzkich Przemysłowców oraz komitetu dyskontowego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu Łódzkich Przemysłowców. Z małżeństwa z Matyldą miał dwanaścioro dzieci, którym w 1906 r. przekazał zarządzanie majątkiem. Zmarł w 1915 r. Spośród licznego potomstwa Matyldy i Franciszka znaczącą rolę w historii Łodzi odegrało ich trzech najstarszych synów: Gustaw Adolf, Juliusz Robert i Rudolf Leopold.

Juliusz Robert Kindermann po ukończeniu szkoły technicznej rozpoczął pracę w zakładach ojca. W 1892 r.  założył własne przedsiębiorstwo wyrobów bawełnianych. W 1897 r. wzniósł gmach nowej fabryki przy ul. Łąkowej 23/25. W 1922 r. została ono przekształcona w Towarzystwo Akcyjne Bawełnianej Manufaktury Juliusza Kindermanna. Podobnie jak ojciec brał czynny udział w życiu miasta. Był m.in. członkiem honorowym Łódzkiej Ochotniczej Straży Ogniowej, członkiem zarządu szpitala dziecięcego Anny Marii, Łódzkiego Niemieckiego Stowarzyszenia Popierania Oświaty, komitetu Łódzkiego Towarzystwa Muzycznego. Był żonaty z Klarą, córką przemysłowca Teodora Steinerta, z którą miał trzech synów.

W 1904 r. Juliusz kupił dwie działki przy ul. Piotrkowskiej 137 i 139. W 1907 r. rozpoczął na jednej z nich  budowę pałacu wg projektu wiedeńskiego architekta – Karla Seidla oraz łódzkiego – Gustawa Landau-Gutentegera, którzy wzorowali się w nim na budowlach włoskiego renesansu. Inwestycję zrealizowała łódzka firma budowlana „Wende i Zarske”. Projekt zakładał budowę trójkondygnacyjnego domu mieszkalnego z dwiema oficynami i składem oraz z dwiema parterowymi stajniami. Ostatecznie wzniesiono tylko budynek frontowy, jedną dwupiętrową oficynę oraz stajnię. Elewacja frontowa jest sześcioosiowa, z oknami zamkniętymi półkolistym łukiem i wysokim boniowanym parterem. Do budynku prowadziły dwa wejścia usytuowane na bocznych osiach – do pomieszczeń biurowych wchodziło się wejściem pod balkonem, zaś do mieszkań na piętrze wejściem głównym w bramie do sieni przejazdowej. Elewacja frontowa zwieńczona jest gzymsem kordonowym, pod którym biegnie mozaikowy fryz z motywami odnoszącymi się do handlu i przemysłu. Prawdopodobnie jego autorem jest wenecki artysta A. Salviatti. Na wysokości drugiego piętra widoczna jest data: MDCCCCVII – jest to rok ukończenia budowy pałacu, ale tylko w stanie surowym, ponieważ prace we wnętrzach trwały jeszcze dwa lata. W 1910 r. na tyłach działki pobudowano oranżerię wg projektu Leona Lubotynowicza, którą powiększono w 1937 r., już po śmierci Juliusza. Pałac był dwukrotnie przebudowywany. W latach 1940-1941 wnętrze hallu podzielono na dwie kondygnacje, przebudowano również parter, zlikwidowano wykusz w elewacji zachodniej i zamontowano windę w oficynie. W czasie przebudowy w 1967 r. na miejscu sieni przejazdowej zrobiono podcienia arkadowe.

Obecnie w dawnym pałacu Juliusza Kindermanna mają swoją siedzibę: Klub Nauczyciela, PAN Oddział w Łodzi, ZNP Oddział Łódzki, a także biuro turystyki Logostour i kawiarnia. W latach 2008 - 2010 obok zabytkowego pałacu powstał budynek, który jest siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jest on ciągiem zabytkowej rezydencji i nawiązuje do niej stylistyk

 

Więcej zdjęć w Galerii

 

Źródła:

  • Laurentowicz-Granas M., Manżett-Kubiak J., Pałace „Ziemi Obiecanej”, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Oddział w Łodzi, Łódź 1997, s. 71-73.
  • Stefański K., Wielkie rody fabrykanckie Łodzi i ich rola w ukształtowaniu oblicza miasta, Łódź 2014, s. 153-182.
  • Wykaz zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych woj. łódzkiego (stan na 01.05.2015 r.)

 

Zdjęcia:

Zespół pałacowy
Skład zespołu pałac
Obiekt opisywany Pałac
Stan zachowania Odrestaurowany
Zastosowanie Klub Nauczyciela, PAN Oddział w Łodzi, ZNP Oddział Łódzki, biuro turystyki Logostour i kawiarnia
Numer rejestru zabytków województwa łódzkiego A/50
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi
Data wpisu do rejestru zabytków 20.01.1971

Lokalizacja

Piotrkowska 137/139, 90-440, Łódź, Polska

Komentarze