0.00 (0 głosów)

Ocena

ocena

Łódź - pałac Karola Gebhardta

W 1856 r., pochodzący z Wrocławia drukarz Karol Gebhardt dostał od miasta plac przy ul. Średniej (obecnej ul. Pomorskiej). W ciągu czterech lat wybudował na nim piętrowy pałac z dwiema oficynami po bokach, drukarnię, farbiarnię, stajnię z wozownią oraz kurnik. W 1861 r. Gebhardt sprzedał zadłużony majątek Władysławowi Kochanowskiemu. Nabywca nie dał rady zapłacić całej kwoty i sprawa skończyła się u komornika. Pałac i zabudowania przejęło wojsko rosyjskie, które stacjonowało tam podczas powstania styczniowego. W 1866 r. posesję ponownie wystawiono na licytację, na której nabył ją pochodzący z Warszawy kupiec, Izrael Ginsberg. Pięć lat później kupił go Bank Handlowy w Łodzi, założony przez wiodących łódzkich fabrykantów. Pałac przebudowano wówczas na styl neorenesansowy, tworząc na parterze kantory dla klientów, a na piętrze biura i salę zarządu. Zwiększenie ilości operacji bankowych doprowadziło do kolejnej przebudowy dokonanej przez Kazimierza Pomian-Sokołowskiego. Bankowcy gospodarzyli tam do 1913 r., w którym to przeprowadzili się do nowej siedziby u zbiegu dzisiejszej al. Kościuszki i ul. 6 Sierpnia. W 1918 r. od Banku Handlowego pałac kupili małżonkowie Adela i Herman Gruenspanowie. Herman zmarł w 1932 r., a zadłużona nieruchomość po raz kolejny trafiła na licytację. Przez kilka lat nie było chętnych na jej zakup, dopiero w 1936 r. nabyła ją gmina wyznaniowa żydowska w Łodzi. I tak pałac stał się siedzibą rabinatu i zarządu gminy żydowskiej. Poza tym mieściła się w nim sala ślubów. W czasie II wojnie światowej posesję przejęli Niemcy, a po jej zakończeniu gospodarzem obiektów została najpierw Wyższa Szkoła Rolnicza, a następnie Uniwersytet Łódzki, który umieścił tam Wydział Chemii i Fizyki. W 1997 r. nieruchomość odzyskała gmina żydowska. Na pierwszym piętrze pałacu znajduje się gminna synagoga, składająca się z sali modlitewnej, babińca i przedsionka. Odbywają się w niej modlitwy oraz wykłady na temat judaizmu, historii i tradycji. Na parterze mieści się gminna stołówka. W budynku gminnym swoje siedziby mają jeszcze inne organizacje żydowskie: Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów, Fundacja Ochrony i Dziedzictwa Kultury Żydów „Wspólne korzenie”. Na parterze mieści się również Dom Dziennego Pobytu, otwarty dla członków gminy. Od 2005 r. działa również Dom Gościnny „Linat Orchim”, który oferuje miejsca noclegowe dla turystów. W 2008 r. w pałacyku powstała mykwa z odrębnymi pomieszczeniami dla kobiet i mężczyzn. W pozostałych obiektach znajdują się m.in. biura, sale wykładowe i przychodnia lekarska ogólnie dostępna.

 

Więcej zdjęć w Galerii

 

Źródła:

  • Artykuł: Pałac gminy żydowskiej trafi do rejestru zabytków, 06-06-2012 r., - LINK
  • Artykuł: Pałac Gebhardta na liście zabytków, 18-05-2013 r., - LINK
  • Wykaz zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych woj. łódzkiego (stan na 01.05.2015 r.)
  • www.linatorchim.pl
  • www.sztetl.org.pl

 

Zdjęcia:

 

Zespół pałacowo-ogrodowy
Skład zespołu pałac, budynek lewej oficyny pałacowej, budynek prawej oficyny pałacowej, budynek oficyny mieszkalnej, ogród przypałacowy, ogrodzenie frontowe posesji z dwiema bramami wjazdowymi
Obiekt opisywany Pałac, Park pałacowy
Stan zachowania Częściowo odrestaurowany
Zastosowanie własność gminy żydowskiej
Numer rejestru zabytków województwa łódzkiego A/141
Organ wpisujący do rejestru zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi
Data wpisu do rejestru zabytków 14.05.2013

Lokalizacja

Pomorska 18, 90-202, Łódź, Polska

Strona www: www.linatorchim.pl

Komentarze